साहित्यिक क्षेत्रमा सबिन प्रियासनले पुर्याएको योगदान : एक समीक्षात्मक दृष्टि
दाङ । साहित्य समाजको ऐना मात्र होइन, समाजलाई दिशा दिने शक्ति पनि हो। साहित्यकारले आफ्नो सिर्जनामार्फत समाजका भावना, समस्या, सम्भावना र सपनालाई शब्दमा उतार्ने काम गर्छन्। यही सन्दर्भमा पछिल्लो समय साहित्य, सामाजिक चेतना, स्थानीय पहिचान तथा विकासका विषयलाई केन्द्रमा राखेर निरन्तर लेखन गर्दै आएका स्रष्टा सबिन प्रियासनको योगदान उल्लेखनीय देखिन्छ। साहित्यलाई केवल मनोरञ्जनको माध्यमका रूपमा नभई सामाजिक रूपान्तरण र सकारात्मक परिवर्तनको अभियानका रूपमा प्रयोग गर्ने प्रयास उहाँका लेखनमा स्पष्ट देख्न सकिन्छ।
सबिन प्रियासनका रचनाहरू अध्ययन गर्दा उहाँको साहित्यिक चिन्तन समाज र राष्ट्रप्रतिको उत्तरदायित्वसँग जोडिएको पाइन्छ। उहाँले उपन्यास, कविता, गीत, लेख, सम्पादकीय तथा विभिन्न सिर्जनामार्फत समाजका समसामयिक विषयलाई उठान गर्दै आउनुभएको छ। विशेष गरी शिक्षा, स्वास्थ्य, रक्तदान, खेलकुद, वातावरण संरक्षण, स्थानीय संस्कृति, पर्यटन, कृषि, रैथाने खाना तथा सामाजिक विकासका विषयमा उहाँले निरन्तर कलम चलाउनुभएको देखिन्छ। यसले साहित्यलाई जनजीवनसँग जोड्ने प्रयासलाई बलियो बनाएको छ।
सबिन प्रियासनका सिर्जनाको एउटा महत्वपूर्ण विशेषता स्थानीयताको प्रवर्द्धन हो। उहाँका रचनामा घोराही, उत्तरबाहिनी, बबई नदी, रैथाने संस्कृति, स्थानीय सम्पदा तथा क्षेत्रीय पहिचान बारम्बार अभिव्यक्त भएको पाइन्छ। विश्वव्यापीकरणको प्रभावले स्थानीय पहिचान ओझेलमा पर्ने जोखिम बढिरहेका बेला उहाँले आफ्नो लेखनमार्फत स्थानीय इतिहास, संस्कृति र सम्भावनालाई उजागर गर्ने प्रयास गर्नुभएको छ। यसलाई साहित्यिक मात्र नभई सांस्कृतिक योगदानका रूपमा पनि लिन सकिन्छ।
उहाँका कविताहरूमा सरल भाषा, सहज अभिव्यक्ति र जनसामान्यले बुझ्न सक्ने शैली पाइन्छ। साहित्यलाई सीमित बौद्धिक वृत्तमा मात्र राख्नुभन्दा आम नागरिकसम्म पुर्याउनुपर्छ भन्ने सोच उहाँका सिर्जनामा झल्किन्छ। यही कारण उहाँका गीत र कविताहरूमा जटिल प्रतीकभन्दा जीवनका यथार्थ, आशा, संघर्ष र परिवर्तनका सन्देश बढी पाइन्छन्। यसले साहित्यप्रति आम मानिसको आकर्षण बढाउन सहयोग पुर्याएको देखिन्छ।
सामाजिक अभियानलाई साहित्यसँग जोड्नु सबिन प्रियासनको अर्को उल्लेखनीय पक्ष हो। रक्तदानको महत्व, योग दिवस, खेलकुद शिक्षा, सामुदायिक विकास, सामाजिक एकता, वातावरण संरक्षणजस्ता विषयमा उहाँले सिर्जना गरेका रचनाले जनचेतना अभिवृद्धिमा सहयोग पुर्याएका छन्। साहित्य समाजका लागि हुनुपर्छ भन्ने मान्यतालाई उहाँले व्यवहारमा उतार्न खोज्नुभएको देखिन्छ। यस अर्थमा उहाँका रचनाहरू केवल भावनात्मक अभिव्यक्ति मात्र नभई सामाजिक सन्देशका वाहक पनि बनेका छन्।
घोराहीको विकास र समृद्धिको विषय उहाँका लेखनमा विशेष रूपमा उठ्ने गरेको देखिन्छ। “घोराही बनाऔँ अभियान” जस्ता अवधारणालाई साहित्यिक स्वरूप दिँदै उहाँले स्थानीय विकासमा नागरिक सहभागिताको आवश्यकता औँल्याउनुभएको छ। साहित्यलाई विकास अभियानसँग जोड्ने यस्तो प्रयास नेपाली साहित्यमा कमै देखिन्छ। यसले साहित्यकारको सामाजिक उत्तरदायित्वप्रतिको सचेतता प्रकट गर्छ।
यद्यपि, समीक्षात्मक दृष्टिले हेर्दा सबिन प्रियासनका सिर्जनामा केही सुधारका सम्भावना पनि देखिन्छन्। उहाँका धेरै रचनाहरू सन्देशमूलक र अभियानमुखी भएकाले कतिपय अवस्थामा कलात्मक पक्ष अपेक्षाकृत कमजोर बन्न सक्छ। साहित्यमा विचार र सन्देश महत्वपूर्ण भए पनि कलात्मक प्रस्तुति, भाषिक सौन्दर्य, प्रतीकात्मकता तथा गहिरो अनुभूतिले रचनालाई अझ प्रभावशाली बनाउँछ। भविष्यमा उहाँले साहित्यिक संरचना र शिल्पलाई थप परिष्कृत गर्न सकेमा सिर्जनाहरू अझ उच्च स्तरमा पुग्ने सम्भावना देखिन्छ।
त्यसैगरी, उहाँका रचनामा आशावादिता र सकारात्मक सोचको प्रभाव अत्यधिक पाइन्छ। समाजका समस्या औँल्याउने मात्र होइन, समाधानका सम्भावनालाई पनि प्रस्तुत गर्ने प्रयास प्रशंसनीय छ। निराशा, विभाजन र नकारात्मकताको प्रभाव बढिरहेका बेला सकारात्मक ऊर्जा दिने साहित्यको आवश्यकता झन् बढेको छ। यस दृष्टिले उहाँका सिर्जनाले पाठकमा उत्साह र प्रेरणा जगाउने काम गरेका छन्।
सबिन प्रियासनले साहित्यलाई समाजसेवा, विकास र चेतना अभिवृद्धिको माध्यमका रूपमा प्रयोग गर्नुभएको छ। उहाँका लेखनले स्थानीय पहिचानको संरक्षण, सामाजिक अभियानको प्रवर्द्धन तथा सकारात्मक सोचको विस्तारमा योगदान पुर्याएको देखिन्छ। साहित्यिक यात्राको यो चरणमा उहाँले सिर्जना गरेका रचनाहरूले एक सक्रिय, जिम्मेवार र समाजप्रति प्रतिबद्ध स्रष्टाको परिचय दिएका छन्।
निष्कर्षमा भन्नुपर्दा, सबिन प्रियासनको साहित्यिक योगदान केवल शब्द र भावनामा सीमित छैन। उहाँका सिर्जनामा समाज, संस्कृति, विकास र परिवर्तनको सपना जोडिएको छ। स्थानीय विषयवस्तुलाई राष्ट्रिय बहससँग जोड्ने, साहित्यलाई जनचेतनाको माध्यम बनाउने तथा सकारात्मक परिवर्तनका लागि कलम चलाउने उहाँको प्रयास प्रशंसनीय छ। साहित्यिक शिल्प र कलात्मक पक्षमा थप परिमार्जन गर्दै जान सकेमा उहाँ नेपाली साहित्यमा अझ प्रभावशाली र विशिष्ट पहिचान बनाउन सक्षम स्रष्टाका रूपमा स्थापित हुने सम्भावना प्रबल देखिन्छ।
