एकपछि अर्को पुल : सिधनियाघाटमा एउटै नदीमाथि तीन संरचना

बाँके । राप्ती नदीको सिधनियाघाटमा एउटै स्थानमा तीनवटा पुल हुने भएका छन्। एउटा पुल सञ्चालनमा रहेको, अर्को पुल निर्माण सम्पन्न भए पनि प्रयोगमा नरहेको स्थानीयको भनाइ छ। यसैबीच करिब ७ सय मिटर लामो र ९ मिटर चौडा नयाँ पुल निर्माण भइरहेको छ।

सिधनियाघाटमा पहिले निर्माण गरिएको पुल नदीको फैलावटका हिसाबले छोटो भएको भन्दै बगर क्षेत्रमा पानीको निकासका लागि अर्को सानो पुल निर्माण गरिएको थियो। तर अहिले ती दुवै संरचना छोटो तथा साँघुरो भएको भन्दै नयाँ पुल निर्माण अघि बढाइएको स्थानीयले बताएका छन्।

एउटै क्षेत्रमा क्रमशः तीनवटा पुल निर्माण हुन थालेपछि स्थानीयले भने पूर्वाधार निर्माणमा दीर्घकालीन योजना, नदीको बहाव र भविष्यको यातायात आवश्यकतालाई पर्याप्त रूपमा समेटिएको थियो कि थिएन भन्ने प्रश्न उठाएका छन्।

पुरानो संरचनापछि नयाँ आयोजना

स्थानीयका अनुसार सिधनियाघाटमा पहिले निर्माण गरिएको पुलले राप्ती नदी वारपारको आवतजावतमा महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्दै आएको छ। तर नदीको बाढीका बेला पानी फैलिन सक्ने क्षेत्रलाई पर्याप्त रूपमा समेट्न नसकेको भन्दै थप संरचना आवश्यक भएको थियो।

त्यसपछि मुख्य धारभन्दा बाहिरको बगर क्षेत्रमा अर्को सानो पुल निर्माण गरिएको थियो।

हाल भने ती संरचनाको क्षमता र लम्बाइ पर्याप्त नभएको भन्दै नयाँ पुल निर्माण भइरहेको छ।

नयाँ पुल निर्माणपछि राप्ती नदीको फराकिलो क्षेत्रलाई समेटेर यातायात सञ्चालन गर्न सहज हुने अपेक्षा गरिएको छ।

७ सय मिटर लामो नयाँ पुल

निर्माणाधीन नयाँ पुल करिब ७ सय मिटर लामो र ९ मिटर चौडा हुने बताइएको छ। पुल निर्माण सम्पन्न भएपछि सिधनियाघाट हुँदै राप्ती वारपार गर्ने यातायात थप सहज हुने अपेक्षा गरिएको छ।

तर स्थानीयले पुल निर्माणसँगै त्यसको दुवैतर्फ जोडिने सडकको अवस्थालाई पनि प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने बताएका छन्।

उनीहरूका अनुसार पुलको क्षमता पर्याप्त भए पनि पहुँच सडक कमजोर भए त्यसले अपेक्षित यातायात सुविधा दिन नसक्ने अवस्था आउन सक्छ। विशेषगरी वर्षायाममा नदी आसपासका सडकको अवस्था र बाढीका कारण हुन सक्ने अवरोधलाई समेत योजनामा समेट्नुपर्ने उनीहरूको माग छ।

नदीको बहाव र बाढीको जोखिम

सिधनियाघाटमा पुल निर्माण गर्दा राप्ती नदीको प्राकृतिक बहाव र बाढीको सम्भावित प्रभाव महत्वपूर्ण विषयका रूपमा देखिएको छ।

सामान्य अवस्थामा नदीको पानी मुख्य धारमा केन्द्रित भए पनि ठूलो बाढीका बेला पानी फैलिन सक्ने भएकाले पुलको लम्बाइ, संरचनाको क्षमता र पहुँच सडकको सुरक्षालाई दीर्घकालीन रूपमा मूल्याङ्कन गर्नुपर्ने स्थानीयको भनाइ छ।

पुलको डिजाइन, लम्बाइ र निर्माण प्राविधिक मापदण्डअनुसार भए/नभएको तथा नयाँ पुल निर्माणको आवश्यकता कुन अध्ययनका आधारमा तय गरिएको हो भन्ने विषय सम्बन्धित आयोजना तथा प्राविधिक निकायबाट स्पष्ट हुनुपर्ने देखिन्छ।

पुराना पुलको उपयोगिताबारे पनि चासो

एउटा पुल सञ्चालनमा रहेको र अर्को संरचना प्रयोगमा नरहेको अवस्थामा नयाँ पुल निर्माण भएपछि पुराना संरचनाको उपयोग कसरी गरिने भन्ने विषयमा पनि स्थानीयको चासो छ।

नयाँ पुल सञ्चालनमा आएपछि पुराना पुलको प्राविधिक अवस्था, उपयोगिता र सम्भावित प्रयोगबारे सम्बन्धित निकायले स्पष्ट योजना बनाउनुपर्ने स्थानीयको भनाइ छ।

उनीहरूका अनुसार सार्वजनिक लगानीबाट निर्माण भएका संरचनालाई सकेसम्म उपयोगमा ल्याउने र नयाँ आयोजना अघि बढाउँदा अघिल्ला संरचनाबाट प्राप्त अनुभवलाई समेत आधार बनाउने नीति आवश्यक छ।

हुलाकी सडकसँग जोडिएको क्षेत्र

सिधनियाघाट हुलाकी सडकसँग जोडिएको क्षेत्र भएकाले यहाँको पुलले स्थानीय आवतजावतसँगै आसपासका बस्ती, बजार तथा कृषि उत्पादनको ढुवानीमा समेत प्रभाव पार्ने देखिन्छ।

भविष्यमा सडक सञ्जाल विस्तारसँगै यातायातको चाप बढ्न सक्ने भएकाले पुलको क्षमता र त्यससँग जोडिने सडकको स्तरबारे अहिले नै योजना बनाउनुपर्ने स्थानीयको सुझाव छ।

नयाँ पुलले हालको आवश्यकता पूरा गर्ने भए पनि आगामी वर्षहरूमा बढ्ने यातायातलाई समेत ध्यानमा राखेर सडक पूर्वाधार विकास गर्नुपर्ने उनीहरूको माग छ।