सत्य, निष्ठा र सविन प्रियासन : समाजसेवाबाट नेतृत्वको यात्रासम्म

दाङ । सविन प्रियासन राप्ती क्षेत्रका एक प्रतिभावान युवा हुन्। घोराहीमा जन्मिएर घोराहीलाई नै आफ्नो कर्मथलो बनाएका उनी दंगाली माटो, यहाँको समाज र यहाँका नागरिकका समस्या तथा सम्भावनालाई नजिकबाट बुझेका व्यक्तित्व हुन्। समाजका विविध पक्ष, त्यसबाट सिर्जित समस्या र त्यसको समाधानका सम्भावनाबारे उनको लामो अनुभव छ।

गरिब, निमुखा, असहाय तथा अशक्तका लागि निरन्तर क्रियाशील रहनु सविन प्रियासनको प्रमुख परिचय हो। कसैले समस्या सुनायो भने त्यसलाई आफ्नो समस्या सम्झिएर समाधानका लागि पहल गर्ने उनको स्वभाव छ। न रात, न दिन, न बर्खा, न हिउँद—सामाजिक काममा उनी निरन्तर सक्रिय देखिन्छन्।

उनको अर्को विशेषता भनेको सहयोगमा दलगत विभाजन नगर्नु हो। ‘यो मेरो पार्टीको हो, त्यो मेरो पार्टीको होइन’ भन्ने सोचबाट उनी टाढा देखिन्छन्। समस्या लिएर आउने व्यक्तिको राजनीतिक आस्था वा व्यक्तिगत सम्बन्धभन्दा उसको आवश्यकता र पीडालाई प्राथमिकता दिने उनको व्यवहारले उनलाई फरक पहिचान दिएको छ।

पत्रकारिता, समाजसेवा र साहित्य—सविन प्रियासनको व्यक्तित्वका तीन महत्वपूर्ण आयाम हुन्। पत्रकारितामा रहँदा पनि उनले विभिन्न राजनीतिक विचार वा धारसँग सम्बन्धित तथा स्वतन्त्र पत्रकारहरूलाई समस्या पर्दा सहयोग गर्दै आएका छन्। उनको दृष्टिमा अत्यन्त नजिकको र अत्यन्त टाढाको भन्ने सीमाभन्दा मानवता ठूलो देखिन्छ। सबैसँग समदूरीमा रहेर माया, हौसला र सहयोग गर्ने स्वभाव उनको व्यक्तित्वको महत्वपूर्ण पक्ष हो।

समाजसेवाका क्रममा ग्यासको समस्या होस्, सरकारी कार्यालयमा हुने ढिलासुस्ती होस् अथवा कुनै नागरिकले भोगिरहेको सामान्यदेखि जटिल समस्या—सम्भव भएसम्म त्यसको समाधानका लागि पहल गर्नु उनको दैनिकी बनेको छ।

सामाजिक व्यक्तित्व

दिन होस् वा रात, सविन प्रियासन सामाजिक काममा निरन्तर खटिरहने व्यक्तित्वका रूपमा परिचित छन्। पछिल्लो समय विभिन्न स्थानमा देखिएका खानेपानीका समस्यालाई लिएर पनि उनी सक्रिय देखिएका छन्।

घोराहीको हापुर क्षेत्रमा ठूलो बस्ती खानेपानीको समस्याबाट प्रभावित हुँदा उनी त्यहाँ पुगेर स्थानीयवासीको समस्या बुझे र खानेपानीको व्यवस्था गर्न सम्बन्धित पक्षसँग पहल गरे। त्यस्तै विभिन्न स्थानका बाटोघाटो, शिक्षा, स्वास्थ्य तथा उपचारसँग सम्बन्धित समस्यामा पनि उनले आफ्नोतर्फबाट पहल र समन्वय गर्दै आएका छन्।

उनका लागि समाजसेवा कुनै निश्चित समय वा अवसरमा गरिने काम मात्र होइन। समस्या परेको ठाउँमा पुग्ने, सम्बन्धित निकायसँग कुरा गर्ने र समाधानका लागि आवश्यक समन्वय गर्ने उनको शैली बनेको देखिन्छ।

परोपकारी व्यक्तित्व

परोपकार उनको स्वभावसँग जोडिएको पक्ष हो। गरिब, असहाय तथा टुहुरा बालबालिकालाई विद्यालय पठाउनेदेखि उनीहरूको दैनिक जीवन सहज बनाउन आवश्यक आधारभूत सामग्री जुटाउनेसम्मका काममा उनी विभिन्न सहयोगी व्यक्ति तथा संस्थासँग जोडिएर काम गर्दै आएका छन्।

अरूको पीडा देखेपछि आफूले सकेको सहयोग गर्नुपर्छ भन्ने भावना उनको व्यवहारमा देखिन्छ। कतिपय अवस्थामा आफ्नै खाजा खर्चका लागि छुट्याएको रकमसमेत आफूले खर्च नगरी समस्यामा परेको व्यक्तिलाई सहयोग गरेको प्रसंग पनि उनको सामाजिक यात्रासँग जोडिन्छ।

उनका लागि सहयोग भनेको ठूलो रकम दिनु मात्र होइन। कसैलाई आवश्यक ठाउँमा पुर्‍याइदिनु, सम्बन्धित व्यक्तिसँग सम्पर्क गराइदिनु, सरकारी कार्यालयमा सहजीकरण गरिदिनु वा समस्यामा परेको व्यक्तिको आवाज सम्बन्धित निकायसम्म पुर्‍याइदिनु पनि समाजसेवा हो भन्ने उनको व्यवहारबाट देखिन्छ।

राजनीतिक चेतनासहितको युवा

समाजमा देखिएका विकृति, विसंगति र असमानतालाई नजिकबाट देख्दै आएका कारण सविन प्रियासनमा राजनीतिक चेतना पनि प्रचुर मात्रामा देखिन्छ। उनी जुनसुकै पार्टी वा राजनीतिक धारसँग नजिक भए पनि खराबलाई खराब र सहीलाई सही भन्न सक्ने व्यक्तिका रूपमा आफूलाई प्रस्तुत गर्दै आएका छन्।

राजनीतिक आस्था फरक भएकै कारण कुनै नागरिकको समस्या बेवास्ता गर्नु हुँदैन भन्ने मान्यता उनको व्यवहारमा देखिन्छ। आजको समयमा राजनीतिक सम्बन्धका आधारमा सहयोग र अवसर बाँडिने गुनासो भइरहेका बेला उनले समस्या र आवश्यकतालाई केन्द्रमा राखेर काम गर्नुपर्ने धारणा अघि सार्दै आएका छन्।

सत्य, निष्ठा र इमान्दारितालाई प्राथमिकता दिनुपर्छ भन्ने उनको सोच सामाजिक गतिविधिमा पनि देखिन्छ। यही कारण उनलाई राजनीतिलाई केवल दलगत गतिविधिका रूपमा नभई समाज परिवर्तनको माध्यमका रूपमा बुझ्ने युवाका रूपमा पनि हेर्न सकिन्छ।

साहित्यिक व्यक्तित्व

सविन प्रियासनको व्यक्तित्व पत्रकारिता र समाजसेवामा मात्र सीमित छैन। साहित्यमा पनि उनको सक्रियता लामो समयदेखि देखिन्छ। उपन्यास, कविता, लघुकथालगायतका विधामा उनले कलम चलाएका छन्।

साहित्यिक संघसंस्थामा आबद्ध भएर विभिन्न गतिविधिमा समेत सहभागी हुँदै आएका उनी समाजका घटनाक्रम, मानवीय संवेदना र जीवनका विविध पक्षलाई सिर्जनाका माध्यमबाट प्रस्तुत गर्ने प्रयास गर्छन्।

पत्रकारिताले उनलाई समाजलाई नजिकबाट बुझ्ने अवसर दिएको छ भने साहित्यले त्यही समाजका अनुभव, संवेदना र पात्रलाई फरक ढंगले अभिव्यक्त गर्ने बाटो दिएको देखिन्छ। त्यसैले उनको साहित्यिक यात्रा पनि उनको सामाजिक व्यक्तित्वकै एउटा महत्वपूर्ण पाटो हो।

सचेत युवा

समाजको सकारात्मक र नकारात्मक दुवै पक्षलाई नजिकबाट नियाल्दै आएका कारण सविन प्रियासनमा सामाजिक सचेतना देखिन्छ। कुनै समस्या देखिएपछि त्यसलाई केवल समस्या भनेर छाड्नुको सट्टा त्यसको समाधान कसरी खोज्न सकिन्छ भन्ने विषयमा उनी चासो राख्छन्।

कुन विषयमा समर्थन गर्ने, कुन विषयमा प्रश्न उठाउने र कुन विषयमा आवाज उठाउन आवश्यक छ भन्ने कुरामा उनी सचेत देखिन्छन्। सामाजिक समस्याका विषयमा निरन्तर चासो राख्ने र त्यसलाई सार्वजनिक बहसको विषय बनाउन खोज्ने उनको शैली पनि यही सचेतनाको एउटा पक्ष हो।

अर्काको दुःख देख्न नसक्ने स्वभाव

सविन प्रियासनको सबैभन्दा उल्लेखनीय स्वभावमध्ये एउटा हो—अर्काको दुःखलाई बेवास्ता गर्न नसक्नु।

कसैलाई समस्या परेको छ भन्ने थाहा पाएपछि त्यसको समाधानका लागि आफूले गर्न सक्ने काम खोज्ने उनको स्वभाव छ। पीडित व्यक्ति आफ्नो नजिकको होस् वा टाढाको, सहयोगको आवश्यकता छ भने आफ्नो तर्फबाट केही न केही पहल गर्नुपर्छ भन्ने सोचले उनलाई सामाजिक काममा निरन्तर जोडिराखेको देखिन्छ।

यही स्वभावका कारण धेरै मानिस उनीबाट सहयोगको अपेक्षा गर्छन्। उनको सहयोगी व्यवहारले उनीप्रति मानिसहरूको विश्वास पनि निर्माण गरेको छ।

सहयोगी तथा मिलनसार स्वभाव

सविन प्रियासनलाई आफ्नो सामाजिक मर्यादा र जिम्मेवारीबारे राम्रो ज्ञान छ। तर आफू कुन पदमा छु वा सामाजिक रूपमा मेरो हैसियत के हो भन्ने कुरालाई अगाडि राखेर मानिससँग दूरी बनाउने स्वभाव उनीमा देखिँदैन।

सबै मानिसको समान रूपमा बाँच्ने अधिकार छ भन्ने मान्यतालाई व्यवहारमा उतार्ने प्रयास उनको व्यक्तित्वमा देखिन्छ। यही कारण उनी विभिन्न तह र समुदायका मानिससँग सहज रूपमा घुलमिल हुन सक्छन्।

मिलनसार हुनु, कुरा सुन्नु र समस्या बुझ्नु उनको सामाजिक व्यवहारका महत्वपूर्ण पक्ष हुन्। मानिससँगको सम्बन्धलाई पद र प्रतिष्ठाभन्दा माथि राख्ने स्वभावले पनि उनको व्यक्तित्वलाई फरक बनाएको छ।

पत्रकार व्यक्तित्व

सविन प्रियासन लामो समयदेखि दाङमा रहेर पत्रकारितामा सक्रिय छन्। दाङको पत्रकारिता क्षेत्रका विभिन्न तहमा रहेर उनले नेतृत्वदायी भूमिका निर्वाह गरिसकेका छन्। नेपाल पत्रकार महासंघको केन्द्रीय संरचनामा पनि उनी सक्रिय छन् र हाल केन्द्रीय सचिवको जिम्मेवारीमा छन्।

घोराहीबाट लामो समयदेखि ‘गणतन्त्र राष्ट्रिय दैनिक’को प्रकाशन तथा सम्पादनसँग जोडिएका उनी पत्रकारितालाई केवल पेशाका रूपमा मात्र नभई समाजलाई सुसूचित गर्ने माध्यमका रूपमा पनि हेर्छन्।

पत्रकारितामा उनको संस्थागत संलग्नता त छँदैछ, व्यक्तिगत रूपमा पनि उनी विभिन्न घटनाक्रमलाई नजिकबाट नियाल्ने, त्यसको विश्लेषण गर्ने र समाजका समस्या तथा सवाललाई सार्वजनिक बहसमा ल्याउने काममा सक्रिय छन्।

पत्रकारिताका क्रममा समस्या परेका सहकर्मीलाई सहयोग गर्ने उनको स्वभाव पनि पत्रकारिता क्षेत्रभित्र चर्चित पक्ष हो। कुनै पत्रकार कठिनाइमा परेको जानकारी पाएपछि आवश्यक सहयोग र समन्वयका लागि उनी विभिन्न ठाउँमा पुग्ने गरेका छन्।

समाजसेवादेखि नेतृत्वको यात्रासम्म

सविन प्रियासनको सार्वजनिक जीवनलाई हेर्दा पत्रकारिता, साहित्य र समाजसेवा एकअर्कासँग जोडिएका देखिन्छन्। पत्रकारिताले उनलाई समाजलाई बुझ्ने अवसर दिएको छ, साहित्यले समाजका अनुभूति र आवाजलाई अभिव्यक्त गर्ने माध्यम दिएको छ भने समाजसेवाले ती समस्या समाधानका लागि प्रत्यक्ष रूपमा काम गर्ने अवसर दिएको छ।

यही यात्राका कारण उनको सार्वजनिक सक्रियता अहिले नेतृत्वको बहससँग पनि जोडिन थालेको छ।

म विभिन्न सञ्चारमाध्यममार्फत आजभोलि सविन प्रियासन घोराही उपमहानगरपालिकाको मेयर पदका लागि तयारी गरिरहेको चर्चा सुनिरहेको छु। यदि उनी वास्तवमै स्थानीय तहको नेतृत्वमा जाने तयारीमा छन् भने त्यसलाई केवल व्यक्तिगत राजनीतिक आकांक्षाका रूपमा मात्र बुझ्नु पर्याप्त हुँदैन। लामो समयदेखि समाजसँग जोडिएर काम गरेको व्यक्तिको नेतृत्वसम्बन्धी चाहनालाई समाजका आवश्यकता र अपेक्षासँग जोडेर पनि हेर्न सकिन्छ।

मेयर वा संसद् सदस्यको पद केवल पद वा प्रतिष्ठाको विषय होइन। यस्तो जिम्मेवारीमा पुग्ने व्यक्तिले समाजलाई बुझ्ने, नागरिकका समस्या सुन्ने, प्राथमिकता निर्धारण गर्ने र सार्वजनिक स्रोतलाई सही ढंगले परिचालन गर्ने क्षमता राख्नुपर्छ।

स्थानीय तहको नेतृत्वमा पुग्ने व्यक्तिले आफ्नो दल, परिवार वा व्यक्तिगत सम्बन्धभन्दा माथि उठेर समग्र नागरिकका लागि काम गर्न सक्नुपर्छ। सार्वजनिक पदको मूल जिम्मेवारी नै नागरिकको हित, सेवा र विकाससँग जोडिएको हुन्छ।

आज नेपाली समाजमा राजनीतिक नेतृत्वप्रति विभिन्न प्रकारका प्रश्न र अपेक्षा छन्। दलगत सम्बन्ध, नातावाद वा कृपावादभन्दा माथि उठेर नागरिकका आवश्यकता र सार्वजनिक हितलाई केन्द्रमा राख्ने नेतृत्वको खोजी पनि भइरहेको छ। यस्तो अवस्थामा सामाजिक क्षेत्रमा लामो समयदेखि सक्रिय रहेका युवाहरू नेतृत्वको बहसमा आउनु स्वाभाविक विषय हो।

देशलाई विकास निर्माणका स्पष्ट योजना बनाउन सक्ने, त्यसलाई कार्यान्वयनमा लैजान सक्ने, नागरिकसँग प्रत्यक्ष संवाद गर्न सक्ने र समस्यालाई नजिकबाट बुझ्ने नेतृत्व आवश्यक छ। स्थानीय तहमा त यसको आवश्यकता अझ बढी हुन्छ, किनभने नागरिकले राज्यलाई सबैभन्दा नजिकबाट अनुभव गर्ने ठाउँ नै स्थानीय सरकार हो।

सविन प्रियासनको अहिलेसम्मको यात्रा हेर्दा उनले पत्रकारिता, साहित्य र समाजसेवामार्फत समाजसँग निरन्तर सम्बन्ध बनाएका छन्। अब उनको सार्वजनिक यात्राले कुन मोड लिन्छ भन्ने कुरा आगामी दिनले देखाउनेछ।

निष्कर्ष

सविन प्रियासनको व्यक्तित्वको सबैभन्दा महत्वपूर्ण पक्ष उनको सहयोगी स्वभाव हो। अप्ठ्यारोमा परेको व्यक्ति आफ्नो शत्रु होस् वा मित्र, आफ्नो नजिकको होस् वा टाढाको—समस्या परेको बेला सक्दो सहयोग गर्न तत्पर हुनु उनको विशेषता देखिन्छ।

पत्रकारितामा रहँदा सहकर्मी अप्ठ्यारोमा पर्दा दाङका विभिन्न कुनाकाप्चासम्म पुगेर सहयोग र समन्वय गरेको उनको अनुभव छ। समाजसेवाका क्रममा पनि उनले विभिन्न व्यक्तिका समस्या सम्बन्धित निकायसम्म पुर्‍याउने र समाधानका लागि पहल गर्ने काम गर्दै आएका छन्।

समाजलाई बुझ्ने, समाजका समस्या सुन्ने र मानवतालाई प्राथमिकता दिने मानिसहरूको आवश्यकता आज झन् बढेको छ। सामाजिक जीवनमा संवेदना कमजोर हुँदै गएको अवस्थामा अरूको दुःखलाई आफ्नो दुःखका रूपमा बुझ्ने व्यक्तिहरूको सक्रियता महत्वपूर्ण हुन्छ।

सार्वजनिक जीवनमा सक्रिय हुने व्यक्तिले सत्य, निष्ठा र इमान्दारितालाई आफ्नो मूल आधार बनाउन सके समाज र राजनीतिप्रतिको विश्वास पनि बलियो हुन सक्छ। सविन प्रियासनको सार्वजनिक यात्राको मूल विशेषता पनि यही सत्य, निष्ठा, सामाजिक संवेदना र सहयोगी भावनासँग जोडिएको देखिन्छ।

अब उनी राजनीतिमा सक्रिय हुन्छन् वा स्थानीय नेतृत्वको यात्रामा अघि बढ्छन् भन्ने कुरा समयले तय गर्नेछ। तर पत्रकारिता, साहित्य र समाजसेवामार्फत उनले बनाएको सार्वजनिक पहिचान भने उनको अहिलेसम्मको यात्राको महत्वपूर्ण हिस्सा हो।

समाजलाई नजिकबाट बुझ्ने, नागरिकका समस्या सुन्ने र समाधानका लागि पहल गर्ने युवाहरू सार्वजनिक नेतृत्वमा आउनु लोकतान्त्रिक समाजका लागि स्वाभाविक प्रक्रिया हो। त्यसैले सविन प्रियासनको आगामी यात्रा केवल उनको व्यक्तिगत यात्रामात्र नभई उनले लामो समयदेखि काम गर्दै आएको समाजसँग पनि जोडिएको विषय बन्न सक्छ।